Điều gì làm tiền tệ biến động: lãi suất, dữ liệu, rủi ro và dòng tiền
Tác giả: Chad Smith · Cập nhật
Trên trang này
Trong bài học này, bạn sẽ học
- Giải thích vì sao lãi suất là động lực dài hạn chính của tiền tệ
- Mô tả cách dữ liệu kinh tế bất ngờ làm giá biến động
- Nhận biết vai trò của tâm lý rủi ro và các đồng tiền trú ẩn an toàn
- Hiểu sự khác nhau giữa góc nhìn cơ bản và góc nhìn kỹ thuật
Giờ bạn đã biết cơ chế giao dịch: cặp tiền, pip, chi phí, leverage, loại lệnh và các phiên. Bài này lùi lại một bước để hỏi vì sao giá biến động. Bài đưa ra cái nhìn tổng quan cho người mới về các yếu tố đứng sau tỷ giá. Khóa học phân tích cơ bản trình bày sâu từng yếu tố.
Giá là cung và cầu
Đơn giản nhất, một đồng tiền tăng khi có nhiều người muốn mua hơn muốn bán, và giảm khi ngược lại. Câu hỏi là điều gì thúc đẩy nhu cầu đó. Năm yếu tố quan trọng nhất là: lãi suất, dữ liệu kinh tế, lạm phát, tâm lý rủi ro và dòng vốn. Vị thế thị trường và kỳ vọng nằm bao trùm lên tất cả.
Lãi suất
Lãi suất là động lực dài hạn quan trọng nhất của tiền tệ. Khi các yếu tố khác như nhau, tiền có xu hướng chảy về nơi sinh lời cao hơn. Nếu ngân hàng trung ương của một nước đưa ra lãi suất cao hơn nước khác, nhà đầu tư có lý do để nắm giữ đồng tiền đó.
Điều làm giá biến động hằng ngày là sự thay đổi trong kỳ vọng về lãi suất. Một ngân hàng trung ương báo hiệu sẽ tăng lãi suất, hoặc cắt giảm chậm hơn dự kiến, thường hỗ trợ đồng tiền của mình. Một ngân hàng báo hiệu cắt giảm thường làm đồng tiền yếu đi.
Ví dụ minh họa (tình huống minh họa): thị trường kỳ vọng một ngân hàng trung ương giữ nguyên lãi suất. Thay vào đó, ngân hàng tăng lãi suất và nói có thể tăng thêm. Đồng tiền của nước đó thường tăng so với các đồng tiền khác, vì nhà đầu tư giờ kỳ vọng lợi nhuận cao hơn khi nắm giữ nó.
Dữ liệu kinh tế
Các báo cáo về tăng trưởng, việc làm, chi tiêu và hoạt động kinh doanh cho thị trường biết nền kinh tế mạnh đến mức nào. Dữ liệu mạnh khiến khả năng tăng lãi suất cao hơn, nên thường hỗ trợ đồng tiền. Dữ liệu yếu thì ngược lại.
Từ khóa là sự bất ngờ. Thị trường giao dịch dựa trên kỳ vọng, và kỳ vọng đã được phản ánh vào giá trước khi công bố. Điều làm giá biến động là chênh lệch giữa con số thực tế và dự báo.
Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): các nhà dự báo kỳ vọng một nước tạo thêm 200.000 việc làm. Báo cáo cho thấy 150.000. Đó vẫn là tăng trưởng việc làm, nhưng thấp hơn kỳ vọng, nên đồng tiền có thể giảm. Nếu báo cáo cho thấy 260.000, đồng tiền nhiều khả năng sẽ tăng.
Ngày công bố và dự báo được liệt kê trên lịch kinh tế, được trình bày trong bài lịch kinh tế của khóa phân tích cơ bản.
Lạm phát
Lạm phát là tốc độ tăng giá trên toàn nền kinh tế. Ngân hàng trung ương thường đặt mục tiêu giữ lạm phát gần một mức nhất định. Khi lạm phát vượt mục tiêu, họ có thể tăng lãi suất để hạ nhiệt, điều thường hỗ trợ đồng tiền. Khi lạm phát xuống thấp hơn nhiều so với mục tiêu, họ có thể cắt giảm lãi suất.
Trong thời gian rất dài, lạm phát cao làm giảm sức mua của đồng tiền, điều thường làm đồng tiền yếu đi. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, một số liệu lạm phát cao có thể làm đồng tiền mạnh lên nếu nó khiến khả năng tăng lãi suất cao hơn.
Tâm lý rủi ro
Thị trường dao động giữa những giai đoạn tự tin và những giai đoạn sợ hãi. Trader gọi đó là risk-on (ưa rủi ro) và risk-off (né rủi ro).
- Trong giai đoạn risk-on, nhà đầu tư mua tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu và các đồng tiền lợi suất cao, ví dụ đô la Úc và đô la New Zealand.
- Trong giai đoạn risk-off, nhà đầu tư bán các tài sản đó và tìm nơi an toàn. Yên Nhật, franc Thụy Sĩ và thường cả đô la Mỹ có xu hướng hưởng lợi.
Những mô hình này là xu hướng, không phải quy luật. Chúng có thể thay đổi khi điều kiện kinh tế thay đổi. Bài risk-on và risk-off của khóa phân tích cơ bản giải thích vì sao chúng xảy ra.
Dòng thương mại và dòng vốn
Tiền tệ cũng biến động bởi dòng tiền thật đi qua biên giới. Một nước xuất khẩu nhiều nhận ngoại tệ cần được đổi sang đồng tiền của mình, tạo ra nhu cầu. Dòng đầu tư cũng tương tự: công ty nước ngoài xây nhà máy hay quỹ mua trái phiếu trong nước phải mua đồng tiền nội địa trước.
Giá hàng hóa cũng quan trọng ở đây. Các nước xuất khẩu dầu, kim loại hoặc nông sản, như Canada, Úc và Na Uy, thường thấy đồng tiền của mình biến động theo giá các hàng hóa đó.
Chính trị và bất ngờ
Bầu cử, ngân sách chính phủ, tranh chấp thương mại và xung đột đều có thể làm tiền tệ biến động, chủ yếu bằng cách thay đổi kỳ vọng về tăng trưởng, lãi suất hoặc rủi ro. Sự kiện càng bất định, đồng tiền càng có thể biến động mạnh khi có kết quả.
Kỳ vọng và vị thế
Hai ý cuối giúp giải thích những biến động có vẻ lạ. Thứ nhất, "mua tin đồn, bán sự thật": một đồng tiền có thể tăng trước một đợt tăng lãi suất được dự kiến rồi giảm khi nó xảy ra, vì tin tức đã được phản ánh vào giá. Thứ hai, vị thế: nếu nhiều trader đã cùng một quan điểm, có thể không còn nhiều người mua, và một thất vọng nhỏ có thể gây đảo chiều mạnh.
Kết hợp các động lực
Trên thị trường thực, các yếu tố này tác động cùng lúc và có thể kéo theo những hướng khác nhau. Một đồng tiền có thể có ngân hàng trung ương đang tăng lãi suất, điều hỗ trợ nó, trong khi một đợt bán tháo toàn cầu đẩy nhà đầu tư về các nơi trú ẩn an toàn, điều đi ngược lại. Yếu tố nào thắng phụ thuộc vào điều thị trường đang tập trung vào lúc đó.
Ví dụ minh họa (tình huống minh họa): đồng đô la Úc được hỗ trợ bởi lãi suất trong nước tăng. Rồi giá hàng hóa giảm mạnh và thị trường chứng khoán toàn cầu đi xuống. Lực bán risk-off và giá xuất khẩu yếu hơn có thể lấn át câu chuyện lãi suất trong một thời gian, nên AUD/USD giảm dù lãi suất Úc đang tăng.
Một thói quen hữu ích là hỏi, với mỗi cặp tiền bạn giao dịch: "Thị trường đang theo dõi điều gì với từng đồng tiền này ngay lúc này?" Câu trả lời thường nằm trong các tin tức quanh cuộc họp ngân hàng trung ương và các bản tin dữ liệu lớn.
Góc nhìn cơ bản và góc nhìn kỹ thuật
Nghiên cứu các yếu tố này gọi là phân tích cơ bản. Nó hỏi vì sao một đồng tiền nên biến động. Phân tích kỹ thuật nghiên cứu biểu đồ giá và hỏi khi nào, ở đâu nó đang biến động. Nhiều trader dùng cả hai: phân tích cơ bản cho hướng đi và bối cảnh, biểu đồ cho thời điểm và các mức rủi ro. Khóa học phân tích kỹ thuật dạy phần biểu đồ.
Ý chính
- Tiền tệ biến động theo cung và cầu, chủ yếu do kỳ vọng về lãi suất.
- Dữ liệu kinh tế làm giá biến động khi khác với kỳ vọng của thị trường.
- Lạm phát ảnh hưởng đến lãi suất, và do đó ảnh hưởng đến tiền tệ.
- Tâm lý risk-on và risk-off chuyển tiền giữa các đồng tiền lợi suất cao và đồng tiền trú ẩn an toàn.
- Dòng thương mại, đầu tư và hàng hóa, chính trị và vị thế cũng đóng vai trò.
Kiểm tra mức độ hiểu bài
1. Một ngân hàng trung ương tăng lãi suất nhiều hơn thị trường kỳ vọng. Đồng tiền của nước đó thường thế nào?
- A. Có xu hướng yếu đi
- B. Có xu hướng mạnh lên
- C. Không bao giờ biến động
- D. Luôn giảm cùng một mức
Xem đáp án
B. Có xu hướng mạnh lên
2. Vì sao một đồng tiền có thể giảm ngay cả khi dữ liệu kinh tế tốt?
- A. Vì dữ liệu kém tốt hơn thị trường kỳ vọng
- B. Vì dữ liệu tốt luôn gây hại cho tiền tệ
- C. Vì dữ liệu không bao giờ được phản ánh vào giá
- D. Vì broker điều chỉnh giá
Xem đáp án
A. Vì dữ liệu kém tốt hơn thị trường kỳ vọng
3. Khi thị trường chứng khoán toàn cầu bán tháo, những đồng tiền nào thường được tìm đến như nơi trú ẩn an toàn?
- A. Yên Nhật và franc Thụy Sĩ
- B. Lira Thổ Nhĩ Kỳ và rand Nam Phi
- C. Đô la Úc và đô la New Zealand
- D. Peso Mexico và real Brazil
Xem đáp án
A. Yên Nhật và franc Thụy Sĩ
Nơi để thực hành
Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.
- Broker nổi bật
Pepperstone4,7 / 5Truy cập
IC Markets4,9 / 5Truy cập
GO Markets4,8 / 5Truy cập