Chuyển đến nội dung
Menu

Công cụ đo biến động: ATR và Bollinger Bands

Tác giả: Chad Smith · Cập nhật

Trên trang này
  1. Biến động là gì
  2. Average True Range
  3. Dùng ATR để đặt stop
  4. ATR và khối lượng vị thế
  5. ATR cho mục tiêu và kỳ vọng
  6. Bollinger Bands
  7. Đọc Bollinger Bands
  8. Các công cụ đo biến động khác
  9. Những điểm chính

Trong bài học này, bạn sẽ học

  • Giải thích biến động là gì và vì sao nó thay đổi
  • Tính và đọc Average True Range
  • Đọc Bollinger Bands, bao gồm thắt nút và giá bám dải
  • Dùng biến động để đặt stop, mục tiêu và khối lượng vị thế

Bài học về chỉ báo dao động đã trình bày về động lượng. Bài này trình bày về biến động: giá di chuyển nhiều đến đâu, bất kể hướng nào. Bạn sẽ học hai công cụ đo biến động được dùng rộng rãi nhất, Average True Range và Bollinger Bands, và cách dùng chúng để đặt stop và tính khối lượng vị thế sao cho rủi ro luôn ổn định khi thị trường thay đổi.

Biến động là gì

Biến động mô tả quy mô các nhịp di chuyển của giá. Một cặp tiền di chuyển 120 pip mỗi ngày biến động mạnh hơn một cặp di chuyển 50 pip. Biến động không cố định. Nó thường tăng quanh các tin tức quan trọng, trong các phiên sôi động và trong những giai đoạn thị trường căng thẳng, và giảm trong các thị trường yên ắng dịp lễ.

Biến động cũng thường diễn ra theo chu kỳ. Những giai đoạn yên ắng thường dẫn đến các nhịp di chuyển mạnh, và các nhịp di chuyển mạnh thường lắng xuống thành những giai đoạn yên ắng hơn. Biết mức biến động hiện tại giúp bạn đặt kỳ vọng thực tế cho mọi lệnh.

Average True Range

ATR đo quy mô trung bình của biên độ mỗi cây nến, bao gồm cả khoảng trống so với giá đóng cửa trước đó.

True range = giá trị lớn nhất trong:
  cao nhất − thấp nhất
  |cao nhất − giá đóng cửa trước|
  |thấp nhất − giá đóng cửa trước|
ATR = trung bình của true range trong N chu kỳ (mặc định 14)

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): một nến ngày của EUR/USD có mức cao nhất 1.1080 và mức thấp nhất 1.1020, và giá đóng cửa trước đó là 1.1010. Ba giá trị là 60 pip, 70 pip và 10 pip. True range là giá trị lớn nhất, 70 pip, vì thị trường đã mở cửa tăng vọt so với giá đóng cửa trước.

Ví dụtrướchôm nayđóng trước 1,1010ABCA đỉnh − đáy = 60 pipB đỉnh − đóng trước = 70C đáy − đóng trước = 10Biên độ thực = lớn nhất = 70 pip (gap tăng)
Biên độ thực lấy khoảng lớn nhất trong ba khoảng, nên gap so với giá đóng trước cũng được tính.

ATR được hiển thị theo đơn vị giá, nên trên EUR/USD, giá trị 0.0065 nghĩa là khoảng 65 pip mỗi chu kỳ trên khung thời gian đó. Nó không cho bạn biết hướng đi, chỉ cho biết giá thường di chuyển xa đến đâu.

Dùng ATR để đặt stop

Một stop quá chặt so với điều kiện hiện tại sẽ bị nhiễu bình thường chạm. Một stop quá rộng chấp nhận rủi ro nhiều hơn mức cần thiết. Stop dựa trên ATR tự điều chỉnh theo thị trường.

Một phương pháp phổ biến đặt stop cách điểm vào hoặc cách một mức giá quan trọng một bội số ATR, chẳng hạn 1,5 hoặc 2 lần ATR.

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): ATR khung 4 giờ của GBP/USD là 25 pip. Một trader mua tại một mức hỗ trợ và đặt stop cách mức đó 1,5 × ATR về phía dưới, khoảng 38 pip. Nếu sau đó biến động tăng và ATR đạt 40 pip, cùng quy tắc đó sẽ cho stop 60 pip.

ATR hiệu quả nhất khi dùng cùng với cấu trúc. Đặt stop bên ngoài mức giá nơi ý tưởng của bạn sai, sau đó dùng ATR để kiểm tra vùng đệm có đủ rộng không.

ATR và khối lượng vị thế

Khi stop rộng hơn, khối lượng vị thế phải nhỏ lại để giữ nguyên số tiền chịu rủi ro. Đây là một trong những ứng dụng thực tế nhất của biến động.

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): một tài khoản chấp nhận rủi ro 50 đô la Mỹ mỗi lệnh trên EUR/USD.

  • Với stop 25 pip: 50 ÷ 25 = 2 đô la Mỹ mỗi pip, tức 0,20 lot.
  • Với stop 50 pip trong một tuần biến động mạnh hơn: 50 ÷ 50 = 1 đô la Mỹ mỗi pip, tức 0,10 lot.

Số tiền chịu rủi ro không đổi, dù thị trường di chuyển gấp đôi. Khóa học quản lý rủi ro giải thích phương pháp này trong bài khối lượng vị thế, và công cụ tính khối lượng vị thế sẽ thực hiện phép tính.

Ví dụKhoảng cắt lỗKhối lượngTuần bình thườngrủi ro 50 USD25 pip0,20 lotTuần biến độngrủi ro 50 USD50 pip0,10 lot50 ÷ 25 = 2 USD mỗi pip; 50 ÷ 50 = 1 USD mỗi pip.
Khi biến động làm cắt lỗ gấp đôi, hãy giảm một nửa khối lượng, số tiền rủi ro vẫn giữ nguyên.

ATR cho mục tiêu và kỳ vọng

ATR cũng giúp đánh giá một mục tiêu có thực tế không. Nếu ATR khung ngày là 70 pip và giá đã di chuyển 90 pip trong hôm nay, thì một mục tiêu thêm 60 pip trong cùng ngày là đầy tham vọng. Một số trader so sánh mục tiêu với ATR trước khi vào lệnh, và bỏ qua các lệnh có mục tiêu cần một nhịp di chuyển lớn bất thường.

Bollinger Bands

Bollinger Bands đặt một dải phía trên và một dải phía dưới một đường trung bình động, ở khoảng cách dựa trên độ lệch chuẩn.

Dải giữa = SMA 20 chu kỳ
Dải trên = dải giữa + (2 × độ lệch chuẩn của 20 giá đóng cửa gần nhất)
Dải dưới = dải giữa − (2 × độ lệch chuẩn của 20 giá đóng cửa gần nhất)

Độ lệch chuẩn đo mức độ phân tán của các mức giá gần đây. Khi giá dao động mạnh, các dải tách xa nhau. Khi giá yên ắng, chúng tiến lại gần nhau.

Đọc Bollinger Bands

Ba khuôn mẫu hữu ích nhất:

  • Thắt nút (squeeze). Các dải thu hẹp đến mức hẹp nhất trong một thời gian, cho thấy biến động thấp. Điều này thường xảy ra trước một nhịp di chuyển lớn hơn, nhưng không cho biết hướng. Trader theo dõi một cú phá vỡ (breakout) khỏi vùng thắt nút.
  • Giá bám dải (band walk). Trong xu hướng mạnh, giá có thể đi dọc theo dải trên hoặc dải dưới trong nhiều cây nến. Tự nó, việc chạm dải trên không phải là tín hiệu bán.
  • Hồi quy về trung bình trong vùng đi ngang. Trong thị trường đi ngang, giá thường dao động từ dải này sang dải kia, với dải giữa là mục tiêu ở giữa.

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): AUD/USD đã ở trong vùng đi ngang hai tuần, và các dải đã thu hẹp đến mức hẹp nhất trong nhiều tháng. Sau đó một nến 4 giờ đóng cửa cao hơn hẳn dải trên, và các dải bắt đầu mở rộng. Một trader giao dịch breakout mua với stop đặt trở lại bên trong vùng đi ngang, hiểu rằng các vùng thắt nút cũng có thể tạo ra phá vỡ giả.

Các công cụ đo biến động khác

Kênh Keltner tương tự Bollinger Bands nhưng dùng ATR cho độ rộng của dải, giúp chúng mượt hơn. Một số trader so sánh cả hai để phát hiện thắt nút. Nguyên tắc vẫn vậy: đo giá di chuyển nhiều đến đâu, và thích ứng.

Những điểm chính

  • Biến động là quy mô các nhịp di chuyển của giá, và nó tăng giảm theo chu kỳ.
  • ATR đo biên độ trung bình, bao gồm cả khoảng trống giá, theo đơn vị giá.
  • Dùng ATR để kiểm tra vùng đệm của stop, đánh giá mục tiêu và, quan trọng nhất, điều chỉnh khối lượng vị thế.
  • Bollinger Bands mở rộng và thu hẹp theo biến động; các vùng thắt nút thường xảy ra trước những nhịp di chuyển lớn hơn.
  • Trong xu hướng, giá có thể bám theo một dải, nên việc chạm dải không phải là tín hiệu đảo chiều tự động.

Kiểm tra mức độ hiểu bài

  1. 1. Average True Range đo lường điều gì?

    • A. Hướng của xu hướng
    • B. Quy mô trung bình của biến động giá mỗi chu kỳ
    • C. Khối lượng giao dịch
    • D. Spread
    Xem đáp án

    B. Quy mô trung bình của biến động giá mỗi chu kỳ

  2. 2. Nếu ATR tăng gấp đôi và bạn giữ nguyên số tiền chịu rủi ro, khối lượng vị thế nên thay đổi thế nào?

    • A. Tăng gấp đôi
    • B. Giữ nguyên
    • C. Giảm khoảng một nửa nếu stop của bạn nới rộng theo ATR
    • D. Đóng tất cả lệnh
    Xem đáp án

    C. Giảm khoảng một nửa nếu stop của bạn nới rộng theo ATR

  3. 3. Thắt nút Bollinger Bands (squeeze) là gì?

    • A. Các dải thu hẹp lại khi biến động giảm
    • B. Giá chạm dải trên một lần
    • C. Các dải cắt nhau
    • D. Spread tăng đột ngột
    Xem đáp án

    A. Các dải thu hẹp lại khi biến động giảm

Broker có công cụ biểu đồ mạnh để thực hành

Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.