Cổ tức: cách cổ phiếu tạo ra thu nhập
Tác giả: Chad Smith · Cập nhật
Trên trang này
Trong bài học này, bạn sẽ học
- Giải thích cổ tức là gì và vì sao công ty chi trả cổ tức
- Tính tỷ suất cổ tức và thu nhập từ cổ tức
- Mô tả các ngày quan trọng của cổ tức và mức giảm giá vào ngày không hưởng quyền
- Giải thích thuế khấu trừ tại nguồn và việc tái đầu tư cổ tức
Thuật ngữ chính
Đến đây khóa học đã tập trung vào việc mua và bán cổ phiếu. Bài học này nói về cách còn lại mà cổ phiếu có thể mang lại tiền: cổ tức. Bạn sẽ học cổ tức là gì, cách tính tỷ suất và thu nhập, những ngày nào quyết định ai được nhận, thuế ảnh hưởng thế nào đến cổ tức của cổ phiếu nước ngoài, và việc tái đầu tư có thể giúp ích ra sao theo thời gian.
Cổ tức là gì
Cổ tức là khoản tiền công ty trả cho cổ đông, thường lấy từ lợi nhuận. Cổ tức thường được trả bằng tiền mặt theo mỗi cổ phiếu, chẳng hạn 0,50 mỗi cổ phiếu, và thường theo lịch cố định như hằng quý, nửa năm một lần hoặc hằng năm.
Công ty tự quyết định có trả cổ tức hay không:
- Các công ty trưởng thành có lợi nhuận ổn định thường trả cổ tức đều đặn.
- Các công ty đang tăng trưởng thường trả ít hoặc không trả, thay vào đó tái đầu tư lợi nhuận vào doanh nghiệp.
Cổ tức không được đảm bảo. Công ty có thể cắt giảm, tạm ngừng hoặc hủy cổ tức bất kỳ lúc nào, nhất là khi lợi nhuận giảm.
Tỷ suất cổ tức
Tỷ suất cổ tức thể hiện cổ tức hằng năm dưới dạng phần trăm của giá cổ phiếu.
Tỷ suất cổ tức (%) = cổ tức hằng năm mỗi cổ phiếu ÷ giá cổ phiếu × 100
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): một cổ phiếu có giá 50 và trả cổ tức 2 mỗi năm. Tỷ suất = 2 ÷ 50 × 100 = 4%.
Nếu giá giảm xuống 40 và cổ tức vẫn là 2, tỷ suất tăng lên 5%. Nếu giá tăng lên 80, tỷ suất giảm còn 2,5%. Tỷ suất biến động theo giá cổ phiếu.
Thu nhập từ cổ tức
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): bạn sở hữu 300 cổ phiếu, và công ty trả cổ tức 0,40 mỗi cổ phiếu mỗi quý.
- Mỗi quý: 300 × 0,40 = 120
- Mỗi năm: 120 × 4 = 480, trước thuế
Một công cụ tính cổ tức giúp tính tỷ suất và thu nhập cho bất kỳ khoản nắm giữ nào.
Các ngày quan trọng của cổ tức
Có bốn ngày cần chú ý:
- Ngày công bố: công ty thông báo số tiền cổ tức và các ngày liên quan.
- Ngày giao dịch không hưởng quyền (ex-dividend): từ ngày này, người mua mới không nhận được cổ tức sắp tới. Để nhận cổ tức, bạn phải sở hữu cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền.
- Ngày đăng ký cuối cùng: ngày công ty kiểm tra sổ cổ đông để xác định ai được hưởng.
- Ngày thanh toán: ngày cổ tức được chuyển vào tài khoản.
Do thời gian thanh toán, được trình bày trong bài học về sàn giao dịch, ngày giao dịch không hưởng quyền được đặt sao cho người mua trước ngày đó có tên trong sổ cổ đông vào ngày đăng ký cuối cùng.
Mức giảm giá vào ngày không hưởng quyền
Vào ngày giao dịch không hưởng quyền, giá cổ phiếu thường giảm xấp xỉ bằng số tiền cổ tức, nếu các yếu tố khác không đổi. Giá trị của cổ tức đã rời khỏi công ty và giờ là khoản nợ đối với cổ đông.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): một cổ phiếu giao dịch ở mức 50,00 vào ngày trước ngày không hưởng quyền, với cổ tức 1,00. Vào ngày không hưởng quyền, giá có thể mở cửa quanh 49,00. Cổ đông lúc này nắm giữ một cổ phiếu trị giá khoảng 49 cộng với khoản cổ tức 1 sắp được nhận. Tổng giá trị của họ gần như không đổi.
Đây là lý do việc mua cổ phiếu ngay trước ngày không hưởng quyền chỉ để nhận cổ tức không tạo ra tiền miễn phí. Bạn nhận được cổ tức, nhưng giá cổ phiếu giảm, và bạn còn có thể phải trả thuế và chi phí giao dịch.
Cổ tức của ETF
Nhiều ETF thu cổ tức từ các cổ phiếu mà quỹ nắm giữ. Như bài học về cổ phiếu và ETF đã giải thích:
- ETF phân phối chi trả các khoản cổ tức này cho bạn.
- ETF tích lũy tái đầu tư chúng ngay trong quỹ, làm tăng giá trị của quỹ.
Thuế đối với cổ tức
Cổ tức thường là thu nhập chịu thuế, tùy vào nơi bạn sinh sống và loại tài khoản bạn sở hữu. Một số tài khoản giúp cổ tức được miễn thuế, như bài học về tài khoản ưu đãi thuế giải thích.
Thuế khấu trừ tại nguồn với cổ tức nước ngoài
Khi bạn sở hữu cổ phiếu ở một quốc gia khác, quốc gia đó có thể khấu trừ một khoản thuế từ cổ tức trước khi bạn nhận. Mức thuế phụ thuộc vào quốc gia đó và các hiệp định thuế giữa quốc gia đó với nơi bạn cư trú. Điền đúng các biểu mẫu với broker, nếu có, có thể giúp giảm mức thuế theo hiệp định.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): một cổ phiếu nước ngoài trả cho bạn cổ tức 100. Quốc gia đó khấu trừ 15%, nên bạn nhận được 85. Sau đó quốc gia của bạn cũng có thể đánh thuế khoản cổ tức này, đôi khi có tính khấu trừ cho phần thuế đã bị giữ lại. Quy định khác nhau, vì vậy hãy tham khảo hướng dẫn thuế tại địa phương hoặc hỏi chuyên gia thuế.
Tái đầu tư cổ tức
Bạn có thể nhận cổ tức bằng tiền mặt hoặc tái đầu tư bằng cách mua thêm cổ phiếu. Nhiều broker cung cấp tái đầu tư cổ tức tự động, đôi khi sử dụng cổ phiếu lẻ.
Tái đầu tư nghĩa là các khoản cổ tức trong tương lai được trả trên số cổ phiếu lớn hơn, nên thu nhập và khoản nắm giữ có thể tăng theo thời gian. Hiệu ứng lãi kép này mạnh nhất trong thời gian dài.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): 1.000 cổ phiếu có tỷ suất 4% mỗi năm, toàn bộ được tái đầu tư với giá cổ phiếu không đổi. Sau một năm bạn nắm giữ khoảng 1.040 cổ phiếu; sau hai năm khoảng 1.082. Kết quả thực tế phụ thuộc vào giá cổ phiếu, thay đổi cổ tức và thuế, vốn đều biến động.
Đánh giá một khoản cổ tức
Tỷ suất cao có thể trông hấp dẫn, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo. Tỷ suất có thể cao vì giá cổ phiếu đã giảm mạnh, điều này có thể phản ánh những vấn đề dẫn đến việc cắt giảm cổ tức. Những điểm nên kiểm tra:
- Cổ tức có được lợi nhuận bù đắp không? So sánh cổ tức với lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu.
- Nợ của công ty có ở mức kiểm soát được không?
- Cổ tức có ổn định hoặc tăng dần theo thời gian không?
Bài học về phân tích công ty trình bày các thước đo này.
Điểm chính cần nhớ
- Cổ tức là khoản tiền mặt trả từ lợi nhuận công ty; chúng không được đảm bảo.
- Tỷ suất cổ tức bằng cổ tức hằng năm chia cho giá cổ phiếu.
- Bạn phải sở hữu cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền để nhận cổ tức.
- Giá cổ phiếu thường giảm khoảng bằng mức cổ tức vào ngày không hưởng quyền.
- Cổ tức nước ngoài có thể bị khấu trừ thuế tại nguồn; tái đầu tư cổ tức tạo hiệu ứng lãi kép theo thời gian.
Kiểm tra mức độ hiểu bài
1. Một cổ phiếu có giá 50 và trả cổ tức 2 mỗi năm. Tỷ suất cổ tức là bao nhiêu?
- A. 2%
- B. 4%
- C. 25%
- D. 50%
Xem đáp án
B. 4%
2. Để nhận cổ tức, thông thường bạn phải sở hữu cổ phiếu trước thời điểm nào?
- A. Trước ngày giao dịch không hưởng quyền
- B. Vào ngày thanh toán
- C. Bất kỳ lúc nào trong năm
- D. Sau ngày thanh toán
Xem đáp án
A. Trước ngày giao dịch không hưởng quyền
3. Vì sao tỷ suất cổ tức rất cao có thể là một dấu hiệu cảnh báo?
- A. Nó có thể phản ánh giá cổ phiếu đang giảm và rủi ro cổ tức bị cắt giảm
- B. Tỷ suất cao luôn an toàn
- C. Nó có nghĩa là công ty không có lợi nhuận
- D. Nó có nghĩa là cổ phiếu không có spread
Xem đáp án
A. Nó có thể phản ánh giá cổ phiếu đang giảm và rủi ro cổ tức bị cắt giảm
Broker chứng khoán để áp dụng vào thực tế
Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.
Trading 2124,8 / 5Truy cập
XTB4,5 / 5Truy cập
Interactive Brokers4,5 / 5Truy cập