Các loại lệnh giao dịch cổ phiếu
Tác giả: Chad Smith · Cập nhật
Trên trang này
Trong bài học này, bạn sẽ học
- Giải thích lệnh thị trường, lệnh giới hạn, lệnh dừng và lệnh dừng giới hạn với cổ phiếu
- Chọn thời hạn hiệu lực như lệnh trong ngày hoặc lệnh có hiệu lực đến khi hủy
- Nhận biết rủi ro khoảng trống giá và tác động của nó đến lệnh dừng
- Chọn loại lệnh phù hợp với tình huống
Bài học về sàn giao dịch đã giải thích cổ phiếu được giao dịch khi nào và ở đâu. Bài học này giải thích cách bạn yêu cầu broker thực hiện giao dịch. Bạn sẽ học các loại lệnh chính với cổ phiếu, lệnh có hiệu lực trong bao lâu, khoảng trống giá ảnh hưởng thế nào đến lệnh dừng, và lệnh nào phù hợp với từng tình huống.
Lệnh thị trường
Lệnh thị trường mua hoặc bán ngay lập tức ở mức giá tốt nhất hiện có.
- Ưu điểm: lệnh gần như luôn được khớp trong giờ chính thức.
- Nhược điểm: bạn không kiểm soát được giá. Khi thị trường biến động nhanh hoặc với cổ phiếu ít giao dịch, bạn có thể bị trượt giá, tức được khớp ở mức giá kém hơn giá bạn thấy.
Lệnh thị trường phù hợp với cổ phiếu lớn, thanh khoản cao trong giờ chính thức, khi spread hẹp và bạn cần giao dịch được thực hiện ngay.
Lệnh giới hạn
Lệnh giới hạn đặt ra mức giá kém nhất mà bạn chấp nhận.
- Lệnh giới hạn mua khớp ở giá giới hạn của bạn hoặc thấp hơn.
- Lệnh giới hạn bán khớp ở giá giới hạn của bạn hoặc cao hơn.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): một cổ phiếu giao dịch ở 25,30. Bạn muốn mua, nhưng chỉ ở mức 25,00 trở xuống. Bạn đặt lệnh giới hạn mua ở 25,00. Nếu giá giảm xuống 25,00, lệnh của bạn có thể được khớp. Nếu giá không bao giờ giảm đến mức đó, bạn không mua.
Ưu điểm: kiểm soát được giá. Nhược điểm: lệnh có thể không khớp, hoặc chỉ khớp một phần, gọi là khớp một phần, nếu không đủ cổ phiếu ở mức giá của bạn.
Lệnh giới hạn đặc biệt hữu ích với cổ phiếu ít thanh khoản, lúc mở cửa và ngoài giờ chính thức.
Lệnh dừng (stop loss)
Lệnh dừng trở thành lệnh thị trường khi giá chạm đến một mức nhất định, gọi là giá dừng. Với cổ phiếu, cách dùng phổ biến nhất là lệnh dừng bán đặt dưới giá hiện tại để hạn chế thua lỗ, thường gọi là stop loss.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): bạn mua ở 50,00 và đặt lệnh dừng bán ở 46,00. Nếu giá giảm xuống 46,00, một lệnh bán thị trường được gửi đi. Bạn thường bán gần 46,00, nhưng khi giá giảm nhanh, mức khớp có thể thấp hơn.
Lệnh dừng mua đặt trên giá hiện tại được dùng để vào lệnh khi cổ phiếu phá vỡ lên trên một mức giá, hoặc để hạn chế thua lỗ cho vị thế bán khống.
Lệnh dừng giới hạn
Lệnh dừng giới hạn kết hợp cả hai ý tưởng. Khi giá dừng được chạm đến, một lệnh giới hạn được đặt thay vì lệnh thị trường.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): bạn sở hữu cổ phiếu ở 50,00 và đặt lệnh dừng giới hạn với giá dừng 46,00 và giá giới hạn 45,50. Nếu giá giảm xuống 46,00, một lệnh giới hạn bán ở 45,50 được đặt. Bạn sẽ bán ở 45,50 hoặc tốt hơn, nhưng nếu giá giảm thẳng xuống 44,00, lệnh của bạn có thể hoàn toàn không khớp, và bạn tiếp tục nắm giữ một cổ phiếu đang giảm giá.
Lệnh dừng giới hạn bảo vệ bạn khỏi việc bán ở mức giá rất xấu nhưng có rủi ro không bán được. Nhiều nhà đầu tư thích dùng lệnh dừng đơn giản để kiểm soát thua lỗ, chấp nhận một phần rủi ro trượt giá.
Lệnh dừng động (trailing stop)
Lệnh dừng động dịch chuyển giá dừng lên khi giá cổ phiếu tăng, giữ một khoảng cách cố định theo số tiền hoặc tỷ lệ phần trăm. Nó không bao giờ dịch chuyển xuống.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): bạn mua ở 100 và đặt lệnh dừng động 10%, bắt đầu ở 90. Cổ phiếu tăng lên 120, nên giá dừng dịch lên 108. Nếu sau đó cổ phiếu giảm xuống 108, lệnh dừng được kích hoạt. Nếu cổ phiếu tiếp tục tăng, lệnh dừng tiếp tục bám theo.
Lệnh dừng động cho phép lợi nhuận tiếp tục chạy trong khi bảo vệ một phần khoản lãi. Khoảng cách quá hẹp có thể khiến lệnh bán bị kích hoạt bởi các dao động giá bình thường.
Rủi ro khoảng trống giá
Lệnh dừng không đảm bảo mức giá. Cổ phiếu có thể mở cửa ở mức giá rất khác so với giá đóng cửa trước đó, gọi là khoảng trống giá (gap), thường sau khi công bố kết quả kinh doanh hoặc tin tức lớn ngoài giờ giao dịch.
Ví dụ minh họa (số liệu giả định): một cổ phiếu đóng cửa ở 40. Bạn có lệnh dừng bán ở 38. Qua đêm, công ty công bố kết quả kém, và cổ phiếu mở cửa ở 34. Lệnh dừng của bạn được kích hoạt lúc mở cửa và khớp gần 34, không phải 38. Khoản lỗ lớn hơn dự kiến.
Rủi ro khoảng trống giá là một lý do để giữ khối lượng vị thế hợp lý, sao cho một khoảng trống giá không gây thiệt hại không thể chấp nhận. Hãy kiểm tra ngày công bố kết quả kinh doanh trước khi nắm giữ cổ phiếu qua đêm nếu bạn muốn tránh rủi ro này.
Thời hạn hiệu lực
Thời hạn hiệu lực quy định lệnh còn hoạt động trong bao lâu:
- Lệnh trong ngày: hết hạn vào cuối ngày giao dịch nếu chưa được khớp.
- Lệnh có hiệu lực đến khi hủy (GTC): còn hoạt động cho đến khi được khớp hoặc bị hủy, thường có thời hạn tối đa do broker quy định.
- Khớp ngay hoặc hủy (IOC): khớp ngay phần có thể khớp và hủy phần còn lại.
- Khớp toàn bộ hoặc hủy (FOK): khớp toàn bộ ngay lập tức hoặc không khớp gì.
Hãy kiểm tra thiết lập mặc định của broker. Một lệnh GTC bạn đã quên có thể được khớp vài tuần sau, khi bạn không còn muốn giao dịch đó.
Lệnh ngoài giờ chính thức
Ngoài giờ chính thức, nhiều broker chỉ chấp nhận lệnh giới hạn, và lệnh dừng có thể không được kích hoạt cho đến phiên chính thức. Nếu bạn giao dịch trước giờ mở cửa hoặc sau giờ đóng cửa, hãy kiểm tra broker xử lý từng loại lệnh như thế nào.
Chọn lệnh phù hợp
- Mua cổ phiếu lớn, thanh khoản cao trong giờ chính thức: lệnh thị trường thường ổn; lệnh giới hạn giúp kiểm soát giá.
- Mua cổ phiếu nhỏ hoặc ít giao dịch: dùng lệnh giới hạn.
- Mua lúc mở cửa hoặc ngoài giờ chính thức: dùng lệnh giới hạn.
- Bảo vệ vị thế: dùng lệnh dừng hoặc lệnh dừng động, và xác định khối lượng vị thế có tính đến rủi ro khoảng trống giá.
- Vào lệnh khi giá phá vỡ: dùng lệnh dừng mua, hoặc lệnh dừng giới hạn nếu bạn muốn kiểm soát giá.
Bạn có thể thử xem khoảng cách dừng ảnh hưởng thế nào đến khối lượng vị thế bằng công cụ tính khối lượng vị thế.
Điểm chính cần nhớ
- Lệnh thị trường khớp ngay nhưng không kiểm soát được giá; lệnh giới hạn kiểm soát được giá nhưng có thể không khớp.
- Lệnh dừng trở thành lệnh thị trường tại giá dừng và có thể khớp ở giá kém hơn khi thị trường biến động nhanh.
- Lệnh dừng giới hạn kiểm soát giá khớp nhưng có rủi ro hoàn toàn không khớp.
- Khoảng trống giá có thể khiến lệnh dừng khớp cách xa giá dừng.
- Hãy chọn thời hạn hiệu lực cẩn thận, và dùng lệnh giới hạn khi thị trường mỏng và ngoài giờ chính thức.
Kiểm tra mức độ hiểu bài
1. Bạn muốn mua một cổ phiếu chỉ khi có thể trả 25,00 trở xuống. Lệnh nào phù hợp?
- A. Lệnh thị trường
- B. Lệnh giới hạn mua ở 25,00
- C. Lệnh dừng mua ở 25,00
- D. Lệnh dừng bán
Xem đáp án
B. Lệnh giới hạn mua ở 25,00
2. Một cổ phiếu đóng cửa ở 40 và bạn có lệnh stop loss bán ở 38. Ngày hôm sau cổ phiếu mở cửa ở 34. Điều gì thường xảy ra?
- A. Bạn bán đúng ở 38
- B. Lệnh dừng được kích hoạt và khớp gần 34
- C. Không có gì xảy ra
- D. Giao dịch bị hủy
Xem đáp án
B. Lệnh dừng được kích hoạt và khớp gần 34
3. Rủi ro chính của lệnh dừng giới hạn là gì?
- A. Nó luôn khớp ở giá xấu
- B. Nó có thể hoàn toàn không khớp nếu giá vượt qua mức giới hạn
- C. Nó không có thời hạn
- D. Nó không thể bị hủy
Xem đáp án
B. Nó có thể hoàn toàn không khớp nếu giá vượt qua mức giới hạn
Broker chứng khoán để áp dụng vào thực tế
Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.
Trading 2124,8 / 5Truy cập
XTB4,5 / 5Truy cập
Interactive Brokers4,5 / 5Truy cập