Chuyển đến nội dung
Menu

Nhật ký giao dịch: ghi gì và xem lại thế nào

Tác giả: Chad Smith · Cập nhật

Trên trang này
  1. Vì sao nên ghi nhật ký
  2. Cần ghi gì
  3. Đo lường theo R
  4. Các thống kê chính
  5. Xem lại hằng tuần
  6. Xem lại hằng tháng
  7. Một ví dụ xem lại hằng tháng
  8. Ghi nhật ký tâm lý
  9. Biến phát hiện thành quy tắc
  10. Các mô thức hành vi cần tìm
  11. Bảng tính hay phần mềm?
  12. Ghi nhật ký cho các phong cách khác nhau
  13. Những sai lầm phổ biến khi ghi nhật ký
  14. Những điểm chính

Nhật ký giao dịch là bản ghi mọi lệnh bạn thực hiện: bạn giao dịch gì, vì sao, rủi ro bao nhiêu, kết thúc thế nào và bạn đã hành xử ra sao. Đây là công cụ hữu ích nhất để tiến bộ với tư cách nhà giao dịch, vì nó biến ký ức và ấn tượng thành dữ liệu bạn có thể xem lại. Hướng dẫn này giải thích cần ghi gì, cách đo lường kết quả, cách xem lại hằng tuần và hằng tháng, và cách biến phát hiện thành thay đổi trong kế hoạch.

Các bài học Nhật ký giao dịch và Nhật ký tâm lý trình bày khía cạnh rủi ro và hành vi dưới dạng bài học.

Vì sao nên ghi nhật ký

Trí nhớ không đáng tin cậy. Nhà giao dịch nhớ những lần thắng lớn và những khoản lỗ đau đớn nhưng quên đi rất nhiều lệnh bình thường quyết định kết quả. Họ cũng nhớ lý do của mình theo hướng tốt đẹp hơn so với lúc đó. Nhật ký khắc phục cả hai vấn đề.

Nhật ký giúp bạn:

  • Thấy chiến lược của bạn có kỳ vọng (expectancy) dương sau chi phí hay không.
  • Tìm ra thiết lập, thị trường hoặc thời điểm nào hiệu quả nhất và kém nhất.
  • Đo lường việc tuân thủ quy tắc, tách biệt với lợi nhuận.
  • Phát hiện các mô thức hành vi, như giao dịch nhiều hơn sau khi thua.
  • Thay đổi kế hoạch dựa trên bằng chứng thay vì tâm trạng.

Cần ghi gì

Hãy ghi cùng các trường cho mọi lệnh. Sự nhất quán quan trọng hơn mức độ chi tiết.

Dữ liệu lệnh

TrườngVí dụ
Ngày và giờ (vào và thoát)12 tháng 3, 09:15 đến 14:40
Sản phẩmEUR/USD
HướngMua
Tên thiết lậpĐiều chỉnh theo xu hướng
Khung thời gian1 giờ
Giá vào1.0852
Stop loss1.0827
Take profit1.0902
Khối lượng vị thế0,4 lot
Rủi ro bằng tiền100 USD
Giá thoát và lý do1.0902, chạm mục tiêu
Kết quả bằng tiền+200 USD
Kết quả theo R+2,0R
Chi phí (spread, phí hoa hồng, swap)6 USD

Bối cảnh

  • Xu hướng khung thời gian lớn hơn và các mức quan trọng.
  • Tin tức hoặc sự kiện liên quan.
  • Phiên (Á, London, New York).
  • Điều kiện thị trường: có xu hướng, đi ngang hay biến động mạnh.

Ảnh chụp màn hình

Hãy chụp màn hình khi vào lệnh, thể hiện thiết lập, các mức giá, stop và mục tiêu, và chụp thêm một ảnh khi thoát lệnh. Ảnh chụp màn hình là cách nhanh nhất để xem lại một lệnh có khớp với quy tắc của bạn hay không.

Hành vi và tuân thủ

  • Lệnh có khớp với kế hoạch không? Có hay không.
  • Nếu không, quy tắc nào bị phá vỡ và vì sao.
  • Trạng thái cảm xúc trước và trong khi giao dịch, ghi ngắn gọn.
  • Mọi thay đổi với lệnh sau khi vào, và kế hoạch có cho phép chúng không.

Đo lường theo R

R là số tiền bạn chịu rủi ro trên một lệnh, tức khoảng cách từ điểm vào đến stop nhân với khối lượng vị thế. Thể hiện kết quả theo R giúp so sánh các lệnh bất kể khối lượng hay số dư tài khoản.

  • Một lệnh lãi gấp đôi mức rủi ro là +2R.
  • Một lệnh bị dừng ở mức stop đầy đủ là −1R.
  • Một lệnh đóng sớm ở mức một nửa rủi ro là −0,5R.

Ví dụ: Qua 20 lệnh, một nhà giao dịch ghi +2R, −1R, −1R, +1,5R, −1R, +2,5R, và cứ thế. Tổng là +6R. Chia cho 20 lệnh, trung bình là +0,3R mỗi lệnh. Nếu mỗi R là 100 USD, đó là khoảng 600 USD trong giai đoạn đó trước chi phí.

Ví dụ+2R+1R0R-1Rcắt lỗ đủ = −1RTổng +6R qua 20 lệnh = +0,3R mỗi lệnhVới 100 USD mỗi R: khoảng 600 USD trước phí
Đo mỗi lệnh bằng R, tức số tiền rủi ro, giúp so sánh kết quả; thanh nào dưới −1R nghĩa là đã dời cắt lỗ, gặp gap hoặc trượt giá lớn.

Đo theo R cũng cho thấy khoản lỗ có được kiểm soát hay không. Bất kỳ khoản lỗ nào lớn hơn −1R nghĩa là stop đã bị dời, trượt giá lớn hoặc có gap, tất cả đều đáng để tìm hiểu. Bài học Rủi ro/lợi nhuận và tỷ lệ thắng giải thích R liên quan thế nào đến tỷ lệ thắng và kỳ vọng.

Các thống kê chính

Hãy tính các chỉ số này hằng tháng, hoặc sau một số lệnh định sẵn:

  • Số lệnh.
  • Tỷ lệ thắng: số lệnh thắng ÷ tổng số lệnh.
  • Lãi trung bình và lỗ trung bình, theo R.
  • Kỳ vọng: (tỷ lệ thắng × lãi trung bình) − (tỷ lệ thua × lỗ trung bình).
  • Tổng R và tổng kết quả bằng tiền.
  • Drawdown tối đa: mức giảm lớn nhất từ một đỉnh.
  • Chuỗi thua dài nhất.
  • Tuân thủ quy tắc: tỷ lệ lệnh tuân theo kế hoạch.
  • Chi phí dưới dạng tỷ lệ so với tổng rủi ro.

Sau đó hãy phân tách chúng theo thiết lập, sản phẩm, phiên và ngày trong tuần. Đó thường là nơi xuất hiện những phát hiện hữu ích nhất.

Xem lại hằng tuần

Việc xem lại hằng tuần mất 30 đến 60 phút. Một cấu trúc đơn giản:

  1. Kiểm tra tuân thủ. Đếm các lệnh phá vỡ kế hoạch. Đọc ghi chú về từng lệnh.
  2. Xem lại ảnh chụp màn hình. Với mỗi lệnh, hãy hỏi nó có khớp chính xác với mô tả thiết lập không.
  3. Xem các lệnh bị bỏ lỡ. Những thiết lập đáp ứng quy tắc nhưng không được thực hiện.
  4. Ghi một điều cần giữ và một điều cần cải thiện.
  5. Kiểm tra lịch cho tuần tới và lên kế hoạch quanh các sự kiện lớn.

Việc xem lại hằng tuần chủ yếu là về hành vi. Kết quả trong một tuần quá ít để đánh giá một chiến lược.

Xem lại hằng tháng

Việc xem lại hằng tháng là về các con số:

  1. Tính các thống kê ở trên, tổng thể và theo thiết lập.
  2. So sánh với các tháng trước và với kết quả backtest hoặc demo.
  3. Kiểm tra chi phí: spread, phí hoa hồng hoặc swap có chiếm phần lớn không?
  4. Tìm mô thức: thời điểm trong ngày, ngày trong tuần, sản phẩm hoặc điều kiện thị trường cho kết quả khác biệt.
  5. Quyết định thay đổi, nếu có, và ghi chúng vào kế hoạch giao dịch.

Mỗi lần chỉ thay đổi một điều, để bạn có thể đo lường tác động của nó.

Một ví dụ xem lại hằng tháng

Các số liệu dưới đây mang tính minh họa. Cuối tháng, nhật ký của một nhà giao dịch trong ngày cho thấy 42 lệnh trên hai thiết lập.

Tổng thể: tỷ lệ thắng 45%, lãi trung bình +1,8R, lỗ trung bình −1,0R. Kỳ vọng là (0,45 × 1,8) − (0,55 × 1,0) = 0,81 − 0,55 = +0,26R mỗi lệnh trước chi phí. Chi phí trung bình 0,08R mỗi lệnh, nên kỳ vọng ròng khoảng +0,18R. Tổng cho tháng khoảng +7,6R. Tỷ lệ tuân thủ quy tắc là 81%: 34 lệnh tuân theo kế hoạch, 8 lệnh không.

Theo thiết lập: phá vỡ vùng giá mở cửa có 18 lệnh với kỳ vọng ròng gần bằng không. Điều chỉnh theo xu hướng có 24 lệnh với kỳ vọng ròng khoảng +0,32R.

Theo tuân thủ: 34 lệnh tuân thủ có kỳ vọng ròng khoảng +0,33R, tức khoảng +11,1R tổng cộng. 8 lệnh không tuân thủ có tổng −3,5R, chủ yếu từ những lệnh vào sau hai lệnh thua trước đó trong cùng ngày.

Kết luận:

  1. Thiết lập điều chỉnh theo xu hướng gánh kết quả. Giữ nguyên nó.
  2. Thiết lập phá vỡ đến nay đi ngang. Tiếp tục giao dịch nó với nửa khối lượng thêm một tháng, hoặc chuyển sang demo để kiểm nghiệm.
  3. Việc phá vỡ quy tắc tốn khoảng 3,5R. Thêm một quy tắc: dừng trong ngày sau hai lệnh thua.

Một tháng là mẫu nhỏ, nên đây là kết luận tạm thời, không phải cuối cùng. Nhưng chúng biến một cảm giác mơ hồ, "tháng này cũng ổn", thành những hành động cụ thể.

Ghi nhật ký tâm lý

Các con số cho thấy điều gì đã xảy ra. Ghi chú về trạng thái tâm lý cho thấy vì sao. Một ghi chép ngắn về hành vi cho mỗi phiên là đủ:

  • Tôi cảm thấy thế nào trước phiên: thoải mái, vội vã, bực bội?
  • Có điều gì ngoài giao dịch ảnh hưởng đến sự tập trung của tôi không?
  • Có lúc nào tôi muốn phá vỡ quy tắc không? Tôi có làm vậy không?
  • Tôi đã làm gì sau một lần thua hoặc một lần thắng?

Theo thời gian, những ghi chú này thường giải thích các lệnh phá vỡ kế hoạch. Một nhà giao dịch có thể phát hiện rằng phần lớn vi phạm quy tắc xảy ra vào những ngày ngủ ít, hoặc sau khi xem mạng xã hội trong phiên. Những phát hiện đó dẫn đến giải pháp thực tế, như không giao dịch khi mệt hoặc tắt thông báo. Bài học nhật ký tâm lý đưa ra một mẫu đầy đủ hơn.

Biến phát hiện thành quy tắc

Phát hiện từ nhật ký chỉ hữu ích nếu chúng thay đổi hành vi. Ví dụ về phát hiện và cách phản hồi:

  • Phát hiện: Phần lớn khoản lỗ đến từ các lệnh vào trong giờ cuối của phiên. Phản hồi: Không mở lệnh mới trong giờ cuối.
  • Phát hiện: Các lệnh vào sau hai lệnh thua liên tiếp có R trung bình tệ hơn nhiều. Phản hồi: Dừng trong ngày sau hai lệnh thua.
  • Phát hiện: Một thiết lập có kỳ vọng âm sau 40 lệnh trong khi thiết lập khác dương. Phản hồi: Bỏ thiết lập thứ nhất hoặc kiểm nghiệm một phiên bản đã thay đổi trên demo.
  • Phát hiện: Khoản lỗ vượt quá −1R xảy ra khi stop bị dời. Phản hồi: Stop được đặt khi vào lệnh; mọi việc dời stop phải có trong kế hoạch.
Mỗi lầnmột thay đổiGhimọi lệnhXem lạihằng tuầnTìmmột mẫuViếtmột quy tắcThử nórồi ghi lại
Nhật ký chỉ có ích khi phát hiện làm thay đổi hành vi: mỗi lần xem lại chỉ nên tạo tối đa một quy tắc mới, rồi thử và ghi lại.

Các mô thức hành vi cần tìm

  • Giao dịch thường xuyên hơn sau khi thua (giao dịch trả thù).
  • Vào các lệnh ngoài kế hoạch vào những ngày thị trường chạy nhanh (FOMO).
  • Chốt lệnh thắng sớm và để lệnh thua chạy (ngại thua lỗ).
  • Tăng khối lượng sau một chuỗi thắng.
  • Giao dịch quá mức vào những ngày không có thiết lập rõ ràng (giao dịch quá mức).

Khóa học Tâm lý giao dịch trình bày từng mô thức và giải pháp thực tế.

Bảng tính hay phần mềm?

Bảng tính: miễn phí, linh hoạt, và bạn kiểm soát mọi trường. Dùng một dòng cho mỗi lệnh và các cột riêng cho từng trường. Thêm công thức tính R, tỷ lệ thắng và kỳ vọng. Lưu ảnh chụp màn hình trong một thư mục đặt tên theo ngày và số thứ tự lệnh.

Phần mềm nhật ký: có thể tự động nhập lệnh từ nền tảng, tính toán thống kê và hiển thị biểu đồ. Hãy kiểm tra cách nó xử lý chi phí, cách tính R và quyền riêng tư của dữ liệu giao dịch.

Nhiều nhà giao dịch bắt đầu bằng bảng tính và chuyển sang phần mềm khi đã biết mình dùng những trường nào.

Ghi nhật ký cho các phong cách khác nhau

  • Người scalping vào nhiều lệnh, nên hãy tự động hóa việc thu thập dữ liệu khi có thể và xem lại một số ảnh chụp màn hình mẫu thay vì mọi lệnh. Theo dõi sát spread khi vào lệnh và trượt giá. Xem hướng dẫn scalping của chúng tôi.
  • Nhà giao dịch trong ngày được lợi khi ghi chú điều kiện phiên và tin tức. Xem hướng dẫn giao dịch trong ngày của chúng tôi.
  • Nhà giao dịch swing vào ít lệnh hơn, nên hãy ghi nhiều bối cảnh hơn, bao gồm swap và nền tảng cơ bản. Xem hướng dẫn giao dịch swing của chúng tôi.
  • Nhà giao dịch prop nên ghi khoảng cách đến giới hạn lỗ hằng ngày và drawdown tối đa sau mỗi lệnh. Xem hướng dẫn prop trading của chúng tôi.
  • Nhà giao dịch copy trading có thể ghi nhật ký về hành vi của nhà cung cấp: khối lượng lệnh, drawdown và thay đổi phong cách. Xem hướng dẫn copy trading của chúng tôi.

Những sai lầm phổ biến khi ghi nhật ký

  • Chỉ ghi một số lệnh, thường là những lệnh tốt.
  • Ghi kết quả nhưng không ghi lý do và việc tuân thủ.
  • Chỉ đo bằng tiền, không đo theo R.
  • Không bao giờ xem lại nhật ký.
  • Thay đổi kế hoạch sau mỗi lần xem lại thay vì chờ đủ số lệnh.

Những điểm chính

  • Ghi mọi lệnh với cùng các trường, bao gồm ảnh chụp màn hình và việc tuân thủ.
  • Đo kết quả theo R để so sánh các lệnh một cách công bằng.
  • Xem lại hằng tuần về hành vi và hằng tháng về thống kê.
  • Phân tách kết quả theo thiết lập, sản phẩm và thời gian để tìm ra điều gì hiệu quả.
  • Biến phát hiện thành những thay đổi quy tắc cụ thể, mỗi lần một thay đổi.

Nơi để thực hành

Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

Nhật ký giao dịch là gì?

Nhật ký giao dịch là bản ghi mọi lệnh bạn thực hiện, bao gồm thiết lập, điểm vào, điểm thoát, rủi ro, kết quả, ảnh chụp màn hình và ghi chú về suy nghĩ cũng như hành vi của bạn. Đây là công cụ chính để tìm ra điều gì hiệu quả và điều gì không.

Tôi nên ghi gì trong nhật ký giao dịch?

Tối thiểu là ngày, sản phẩm, hướng lệnh, thiết lập, điểm vào, stop, mục tiêu, khối lượng vị thế, rủi ro, điểm thoát, kết quả bằng tiền và theo R, chi phí, một ảnh chụp màn hình, và việc bạn có tuân theo kế hoạch hay không.

Tôi nên dùng bảng tính hay phần mềm nhật ký?

Cả hai đều được. Bảng tính miễn phí và linh hoạt. Phần mềm nhật ký có thể tự động nhập lệnh và tính toán thống kê. Điều quan trọng là ghi lại mọi lệnh một cách nhất quán và xem lại chúng.

Tôi nên xem lại nhật ký bao lâu một lần?

Xem nhanh sau mỗi phiên, sâu hơn hằng tuần, và với đầy đủ thống kê hằng tháng. Việc xem lại nên tập trung vào cả việc tuân thủ quy tắc lẫn kết quả.

Đo theo R nghĩa là gì?

R là số tiền bạn chịu rủi ro trên một lệnh. Một lệnh kiếm được gấp đôi số tiền chịu rủi ro là +2R, và một lệnh lỗ toàn bộ là -1R. Đo theo R giúp so sánh kết quả giữa các khối lượng vị thế và số dư tài khoản khác nhau.

Tôi cần bao nhiêu lệnh trước khi rút ra kết luận?

Càng nhiều càng tốt, vì mẫu nhỏ bị chi phối bởi may rủi. Nhiều nhà giao dịch chờ vài chục lệnh cho mỗi thiết lập trước khi quyết định nó có hiệu quả hay không.