Chuyển đến nội dung
Menu

Ngân hàng trung ương và lãi suất: động lực lớn nhất

Tác giả: Chad Smith · Cập nhật

Trên trang này
  1. Ngân hàng trung ương làm gì
  2. Công cụ chính: lãi suất chính sách
  3. Các công cụ khác
  4. Vì sao chênh lệch lãi suất làm tỷ giá biến động
  5. Carry trade
  6. Diều hâu và bồ câu
  7. Đọc một quyết định chính sách
  8. Thị trường định giá lãi suất tương lai
  9. Phát biểu và biên bản họp
  10. Những điểm chính

Trong bài học này, bạn sẽ học

  • Giải thích ngân hàng trung ương làm gì và dùng những công cụ nào
  • Mô tả chênh lệch lãi suất ảnh hưởng thế nào đến tiền tệ
  • Diễn giải ngôn ngữ diều hâu và bồ câu
  • Đọc một quyết định chính sách so với kỳ vọng của thị trường

Trong bài 1, bạn đã thấy lãi suất thường là động lực quan trọng nhất của tiền tệ. Bài này giải thích ngân hàng trung ương làm gì, họ đặt lãi suất ra sao, chênh lệch lãi suất giữa các quốc gia tác động tỷ giá thế nào và cách đọc một quyết định chính sách theo cách thị trường đọc.

Ngân hàng trung ương làm gì

Ngân hàng trung ương quản lý tiền tệ của một quốc gia hoặc khu vực. Nhiệm vụ chính của họ thường gồm giữ lạm phát thấp và ổn định, hỗ trợ một nền kinh tế lành mạnh và giữ cho hệ thống tài chính vận hành. Nhiều ngân hàng có mục tiêu lạm phát chính thức; một số còn có mục tiêu về việc làm.

Các ngân hàng trung ương nổi tiếng gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Anh, Ngân hàng Nhật Bản, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ, Ngân hàng Canada, Ngân hàng Dự trữ Úc và Ngân hàng Dự trữ New Zealand. Mỗi ngân hàng đặt chính sách cho đồng tiền của mình.

Công cụ chính: lãi suất chính sách

Công cụ chính của ngân hàng trung ương là lãi suất chính sách, mức lãi suất mà các ngân hàng vay hoặc gửi tiền tại ngân hàng trung ương. Nó ảnh hưởng đến mọi mức lãi suất khác trong nền kinh tế, từ vay mua nhà đến vay doanh nghiệp.

  • Tăng lãi suất làm vay tiền đắt hơn, làm chậm chi tiêu và giúp kéo lạm phát xuống.
  • Giảm lãi suất làm vay tiền rẻ hơn và hỗ trợ chi tiêu và đầu tư.

Các quyết định chính sách được đưa ra tại các cuộc họp định kỳ, thường vài lần mỗi năm, và được công bố vào một thời điểm định trước. Chúng xuất hiện trên lịch kinh tế.

Các công cụ khác

Ngân hàng trung ương dùng các công cụ khác, đặc biệt khi lãi suất đã rất thấp:

  • Nới lỏng định lượng (QE): mua trái phiếu chính phủ và các tài sản khác để đẩy lãi suất dài hạn xuống và bơm thêm tiền vào hệ thống tài chính. Nó thường làm đồng tiền yếu đi. Thắt chặt định lượng, điều ngược lại, thường hỗ trợ đồng tiền.
  • Định hướng chính sách (forward guidance): cho thị trường biết ngân hàng nhiều khả năng sẽ làm gì tiếp theo. Điều này định hình kỳ vọng mà không cần thay đổi lãi suất hôm nay.
  • Can thiệp tiền tệ: trực tiếp mua hoặc bán chính đồng tiền của mình. Điều này ít phổ biến hơn nhưng có thể gây ra những biến động mạnh.

Vì sao chênh lệch lãi suất làm tỷ giá biến động

Tiền có xu hướng chảy về nơi có lợi suất cao hơn. Nếu một quốc gia có lãi suất cao hơn quốc gia khác, nhà đầu tư kiếm được nhiều hơn khi nắm giữ đồng tiền, tiền gửi ngân hàng hoặc trái phiếu của quốc gia đó. Nhu cầu đó hỗ trợ đồng tiền.

Điều quan trọng là chênh lệch giữa hai mức lãi suất trong một cặp tiền, gọi là chênh lệch lãi suất, và đặc biệt là chênh lệch đó được kỳ vọng thay đổi ra sao.

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): lãi suất của quốc gia A là 4% và của quốc gia B là 1%. Chênh lệch là 3 điểm nghiêng về A. Nếu thị trường bắt đầu kỳ vọng quốc gia B tăng lãi suất lên 2,5% trong khi A giữ ở 4%, chênh lệch được kỳ vọng thu hẹp còn 1,5 điểm. Đồng tiền B sẽ có xu hướng mạnh lên so với A, dù A vẫn trả lãi cao hơn.

Ví dụ4%A1%B3 điểm4%A2.5%B1,5 điểmHôm nayKỳ vọng: B tăng lãi suấtChênh lệch dự kiến thu hẹp, nên đồng B có xu hướng mạnh lên so với A.
Tiền tệ phản ứng với kỳ vọng thay đổi của chênh lệch lãi suất, không chỉ với nước nào trả lãi cao hơn.

Carry trade

Chênh lệch lãi suất cũng tạo ra carry trade: mua một đồng tiền lợi suất cao so với một đồng tiền lợi suất thấp, nhằm kiếm phần chênh lệch qua các khoản swap dương trong khi giữ vị thế.

Ví dụ minh họa (số liệu minh họa): một trader mua một cặp tiền mà đồng tiền cơ sở trả lãi cao hơn nhiều so với đồng tiền định giá. Mỗi đêm giữ lệnh, tài khoản có thể nhận một khoản swap nhỏ. Nhưng nếu cặp tiền giảm nhiều hơn tổng swap kiếm được, lệnh bị lỗ. Carry trade thường hiệu quả trong thị trường yên ổn, ưa rủi ro và có thể đảo chiều nhanh chóng trong những giai đoạn ngại rủi ro, mối liên hệ được trình bày trong bài học về ưa rủi ro và ngại rủi ro.

Diều hâu và bồ câu

Trader mô tả giọng điệu của ngân hàng trung ương bằng hai từ:

  • Diều hâu (hawkish): tập trung chống lạm phát, nghiêng về tăng lãi suất hoặc ít cắt giảm hơn. Thường hỗ trợ đồng tiền.
  • Bồ câu (dovish): tập trung hỗ trợ tăng trưởng, nghiêng về giảm lãi suất hoặc ít tăng hơn. Thường bất lợi cho đồng tiền.

Giọng điệu quan trọng không kém quyết định. Những thay đổi nhỏ trong câu chữ, như bỏ cụm "có thể cần tăng thêm", có thể làm thị trường biến động vì chúng thay đổi kỳ vọng.

DovishHawkishtrung lậptrọng tâm: hỗ trợ tăng trưởngnghiêng về lãi suất thấpthường đè nặng đồng tiềntrọng tâm: chống lạm phátnghiêng về lãi suất caothường hỗ trợ đồng tiềnGiữ lãi suất mà nhiều phiếu tăng hơn dự kiến: hawkish.
Giọng điệu của ngân hàng trung ương nằm trên một thang, và dịch chuyển trên đó có thể làm đồng tiền biến động dù lãi suất không đổi.

Đọc một quyết định chính sách

Vào ngày công bố quyết định, thị trường so sánh những gì ngân hàng làm và nói với những gì đã được kỳ vọng. Hãy kiểm tra:

  1. Quyết định lãi suất so với dự báo đồng thuận.
  2. Tuyên bố chính sách để tìm thay đổi trong câu chữ so với lần trước.
  3. Các dự phóng, nếu được công bố, về lãi suất, lạm phát và tăng trưởng tương lai.
  4. Kết quả bỏ phiếu, nếu được công bố. Nhiều thành viên bỏ phiếu thay đổi hơn dự kiến là một tín hiệu.
  5. Họp báo, nơi câu trả lời cho các câu hỏi có thể làm thay đổi giọng điệu.

Ví dụ minh họa (tình huống minh họa): thị trường kỳ vọng một ngân hàng trung ương giữ nguyên lãi suất. Ngân hàng giữ nguyên, nhưng hai thành viên bỏ phiếu tăng và tuyên bố bỏ đi cụm từ "kiên nhẫn". Quyết định đúng như kỳ vọng, nhưng thông điệp mang tính diều hâu hơn. Đồng tiền nhiều khả năng sẽ tăng.

Thị trường định giá lãi suất tương lai

Trader ước tính kỳ vọng của thị trường từ hợp đồng tương lai lãi suất và các thị trường lãi suất ngắn hạn khác, vốn hàm ý xác suất thay đổi lãi suất ở mỗi cuộc họp. Tin tức tài chính thường đưa tin điều này dưới dạng "thị trường đang định giá khả năng cao sẽ cắt giảm". Bạn không cần tự tính toán, nhưng nên biết thị trường đang kỳ vọng gì trước một quyết định.

Phát biểu và biên bản họp

Giữa các cuộc họp, các quan chức ngân hàng trung ương có những bài phát biểu và ngân hàng công bố biên bản các cuộc họp trước. Chúng có thể làm thay đổi kỳ vọng giống như các quyết định. Một quan chức cấp cao gợi ý về việc điều chỉnh lãi suất sớm hơn có thể làm một đồng tiền biến động ngang với một số số liệu công bố.

Những điểm chính

  • Ngân hàng trung ương hướng tới lạm phát ổn định và một nền kinh tế lành mạnh, dùng lãi suất làm công cụ chính.
  • QE, định hướng chính sách và can thiệp là những công cụ khác ảnh hưởng đến tiền tệ.
  • Tiền tệ phản ứng với thay đổi kỳ vọng về chênh lệch lãi suất, không chỉ với lãi suất hôm nay.
  • Giọng điệu diều hâu thường hỗ trợ đồng tiền; giọng điệu bồ câu thường làm đồng tiền yếu đi.
  • Đọc các quyết định so với kỳ vọng, bao gồm tuyên bố, dự phóng, kết quả bỏ phiếu và họp báo.

Kiểm tra mức độ hiểu bài

  1. 1. Một ngân hàng trung ương phát tín hiệu tăng lãi suất để chống lạm phát được mô tả là gì?

    • A. Bồ câu (dovish)
    • B. Diều hâu (hawkish)
    • C. Trung lập
    • D. Giảm giá
    Xem đáp án

    B. Diều hâu (hawkish)

  2. 2. Nới lỏng định lượng là gì?

    • A. Ngân hàng trung ương mua các tài sản như trái phiếu để hỗ trợ nền kinh tế
    • B. Một loại thuế đánh vào giao dịch tiền tệ
    • C. Spread tăng lên
    • D. Một loại stop loss
    Xem đáp án

    A. Ngân hàng trung ương mua các tài sản như trái phiếu để hỗ trợ nền kinh tế

  3. 3. Một ngân hàng trung ương giữ nguyên lãi suất như dự kiến nhưng nói rằng nhiều khả năng sẽ tăng trong tương lai. Đồng tiền có thể phản ứng ra sao?

    • A. Yếu đi, vì lãi suất không thay đổi
    • B. Mạnh lên, vì kỳ vọng về lãi suất tương lai đã tăng
    • C. Không thể có phản ứng nào
    • D. Luôn không đổi
    Xem đáp án

    B. Mạnh lên, vì kỳ vọng về lãi suất tương lai đã tăng

Nơi để thực hành

Hãy thực hành điều này trên tài khoản demo trước, không có tiền nào bị rủi ro.